Dzień bez tytoniu, a blog ma rok

Dziś jest Światowy Dzień bez Tytoniu, a zarazem pierwsza rocznica Nowego Smaku Życia. Chciałoby się powiedzieć: co za dzień!

Światowy Dzień Bez Tytoniu, ustanowiony przez WHO 23 lata temu, popularnie nazywany Dniem Bez Papierosa, w Polsce obchodzony jest od 19 lat. Niestety, w tym czasie nie pojawił się ktoś jednoczący całe środowisko antynikotynowe, ktoś charyzmatyczny i medialny, taki antynikotynowy Owsiak, który wymyśliłby Wielką Orkiestrą Bez Papierosa, jakiej po prostu nie dałoby się nie zauważyć.

Pozostają nam mniej lub bardziej zauważalne festyny oraz lokalne imprezy – w dużej mierze organizowane przez Fundację „Promocja Zdrowia”. Poza tym jakieś oderwane, czasem wręcz marginalne wzmianki w prasie i mediach elektronicznych… I to w zasadzie wszystko.

Oddajmy tu jednak sprawiedliwość Fundacji „Promocja Zdrowia”, która wraz z Centrum Onkologii – Instytut, zrobiła już bardzo wiele w zakresie uświadamiania społeczeństwa, czym jest palenie i jakie są jego skutki. Efekty wielu kampanii antynikotynowych są imponujące: szacuje się, że dzięki nim palenie rzuciło około 3 miliony Polaków!

Mimo tych sukcesów, liczby są wciąż zatrważające: w Polsce pali około 8 milionów osób. Według danych WHO co roku umiera 5 milionów palaczy. Możecie spojrzeć na te dane również w taki sposób – wygląda to tak, jakby w ciągu najbliższego półtora roku miały umrzeć wszystkie palące osoby w Polsce. Wyobrażacie sobie taką sytuację, że za osiemnaście miesięcy w Polsce nie ma już ani jednego palacza, bo wszyscy umarli?

Co 6,5 sekundy ktoś umiera na skutek palenia...

Światowy Dzień bez Tytoniu czy podobne akcje nie rozwiążą same w sobie problemów z paleniem. Jako wieloletni nałogowy palacz doskonale wiem, jak ludzie palący reagują na takie Dni Bez Papierosa czy inne wymysły. A jednak mimo wszystko warto próbować. Warto robić cokolwiek, aby uzmysłowić sobie i osobom palącym, jak palącym problemem jest palenie. Wg WHO jest to czwarta w kolejności plaga ludzkości (po broni nuklearnej, głodzie i AIDS). Wiele razy już o tym wszystkim wspominałem – żadna inna substancja chemiczna nie zabija tylu ludzi, co nikotyna. Jeżeli nadal czytasz ten tekst, to pomyśl: w czasie od otwarcia Nowego Smaku Życia i zerknięcia na tytuł dzisiejszej notki, aż do teraz na skutek palenia zmarło 16 osób. 16 osób – nieźle policzone i napisane, prawda? Tylko, że to liczba. Jak każda inna.

To może inaczej: Andrzej, Bartłomiej, Celina, Darek, Elżbieta, Filip, Grzegorz, Halina, Irena, Kamil, Ludwik, Magda, Norbert, Olaf, Patryk, Rafał. Szesnaście osób oznacza szesnaście dramatów, szesnaście zrozpaczonych rodzin, wiele wiele niepotrzebnego cierpienia.

A jednak Nowy Smak Życia od początku nie miał zamiaru jakoś specjalnie straszyć, przerażać czy epatować opisywaniem (ze zdjęciami) skutków palenia. To doskonale robią setki stron w Internecie i książkach o paleniu. Nowy Smak Życia to miejsce gdzie promuje się… smak życia, celebrowanie chwili, pewną wewnętrzną witalność oraz poszukiwanie wewnętrznej wolności. Rzucenie palenia to tylko element. Jeden z początkowych etapów.

Dziś mija rok od założenia strony… a ja wciąż przymierzam się do jej rozwoju Dlatego też nie czuję jeszcze potrzeby dokonywania jakichś podsumowań i innych rocznicowych takich tam. Skupmy się na dniu dzisiejszym oraz na tym, co mamy do zrobienia. No właśnie, co w najbliższym czasie?

Dokończymy strategie wspomagające rzucanie palenia. Później zaś pozostanie nam już tylko cieszyć się naszym nowym, właśnie odzyskanym smakiem życia

Pozostańcie na linii.

Zerwij nici AKA

W pewnej hawajskiej sztuce leczenia proces uzdrawiania polega na oczyszczaniu relacji ze światem (oraz z samym sobą) poprzez zrywanie złych więzów, jakie utworzyły nasze wcześniejsze myśli i działania. Więzy te, zwane nićmi czy też sznurami AKA, pętają nas, utrudniając, a czasem wręcz uniemożliwiając pozytywne zmiany czy jakikolwiek rozwój.

W gruncie rzeczy jest to bardzo proste: jeżeli nie oczyścisz źródła – początku i podstaw – nie spodziewaj się spektakularnych efektów. To, kim jesteś (jesteś palaczem) i co robisz (palisz papierosy) z czegoś przecież wynika. Nie urodziłeś się palący. Twoje palenie to zazwyczaj efekt określonych myśli i działań, które spowodowały, że właśnie tak, a nie inaczej, zacząłeś reagować na stres, nudę czy też jakieś trudniejsze emocje.

Już za chwilę na scenę wkroczy dopamina, głód mózgu, uzależnienie i takie tam, na razie jednak skupmy się na początku. Co spowodowało, że zacząłeś palić?

Przeanalizuj to. Przemyśl dokładnie. I zaraz potem odpowiedz sobie na pytanie, czy coś z owych pierwotnych przyczyn nadal jest aktualne? Być może Twoje palenie nadal ma dla Ciebie głęboki sens. Z drugiej strony prawdopodobne jest też, że pierwsze, te pierwotne przyczyny palenia już dawno masz za sobą. Przypomnij sobie swoje pierwsze papierosy. Dlaczego po nie sięgnąłeś? Co spowodowało, że zapaliłaś? Czy to nadal jest dla Ciebie ważne? Czy nadal palenie spełnia jakieś Twoje potrzeby psychiczne, które skierowały Cię ku papierosom? Nadal czujesz, że papierosy przydają Ci powagi, zdecydowania, etykiety „swój człowiek”, „niezależna kobieta” itd?

Sprawdź, co jeszcze łączy Cię z paleniem. To są Twoje nici AKA. Zlikwiduj je. Przerwij. Przerwij wszelkie połączenia, pierwotne więzy z papierosami. Nie walcz ze skutkami, raczej skup się na przyczynach. Dlaczego tak w ogóle palisz?

Tutaj liczy się szczerość wobec siebie. Poszukiwanie odpowiedzi na temat przyczyn. Jeżeli nie zmuszono Cię do palenia, prawdopodobnie Ty sam postanowiłeś palić. Z jakichś określonych, konkretnych powodów. Znajdź je. Zidentyfikuj. Nazwij. Coś, czego nie nazwiesz, może wydawać się przerażające, nieokiełznane i nie do opanowania. Trudno z czymś takim w ogóle walczyć. Czasem jednak wystarczy zwykłe uświadomienie sobie podstawowych procesów, które spowodowały, że zacząłeś palić, aby nagle zrozumieć i ujrzeć drogę wyjścia.

Być może jednak nadal tamte pierwotne przyczyny są Ci bliskie i ważne. Co wtedy? No cóż, musisz zdecydować.

Wiedz jedno – dopóki nie przerwiesz nici AKA, niewiele zdziałasz. Nawet jeśli zdecydujesz się na rozwiązanie siłowe (wyrazy współczucia), nigdy nie uzyskasz gwarancji, że po wielu wyrzeczeniach i kilku trudnych, wymagających stalowej woli miesiącach niepalenia nie zapragniesz kiedyś powrócić.

Dopóki z paleniem łączą Cię Twoje nici AKA, będzie Ci trudno. Jeżeli jednak uda Ci się je przerwać, jeżeli uda Ci się zneutralizować pierwotne przyczyny palenia – dalszy proces rzucania okaże się nie tylko znacznie łatwiejszy, ale – może przede wszystkim – stanie się dla Ciebie czymś oczywistym. Wtedy też tak naprawdę poczujesz się gotowy na rzucenie palenia.

Zerwanie nici AKA to bardzo ważna, potężna strategia – chyba jedna z najważniejszych w procesie rzucania palenia. Być może to właśnie ona zdecyduje, czy wyjdziesz z tej wojny zwycięsko.

Pozytywnie sobie gdybnij

Dzisiejsza technika to właściwie rozwinięcie poprzedniej: najpierw siebie wymyśliłeś, teraz nadeszła pora na gdybanie.

Kiedy już zdefiniujesz siebie „docelowego”, masz pewien punkt odniesienia. Taki właśnie chcesz być. Taka właśnie za jakiś czas się staniesz. Znasz już podstawowe cechy swojej „super osobowości”, wyobrażasz sobie w jaki sposób „docelowy ja” myśli, jak się zachowuje i postępuje. Być może w myślach odgrywałeś nawet scenki z udziałem samego siebie. Co tu dużo gadać: znasz „nowego siebie” tak samo dobrze, jak tego starego…

Czas na działanie: zanim rzeczywiście staniesz się kimś, kogo sobie wymyśliłeś, naucz się „włączać” swoją nową osobowość przynajmniej na chwilę. Kiedy znajdujesz się w sytuacji, która w jakiś sposób Cię przytłacza albo niesie zagrożenie upadku jakichś planów czy zamierzeń, spróbuj przypomnieć sobie, kim chciałeś być (przecież chciałeś być człowiekiem niepalącym, pewnym siebie, spokojnym i opanowanym, nie pamiętasz?). Zadaj sobie pytanie z serii „Co by było gdyby” – „Jakbym się zachował w takiej jak ta sytuacji, GDYBYM JUŻ BYŁ niepalącym człowiekiem sukcesu?”

Nie zastanawiaj się nad tym zbytnio. Jak najczęściej „włączaj nowego siebie”. Zabaw się w aktora – odgrywaj swoją wymarzoną rolę. Ale uważaj – odgrywasz ją dla siebie. Nie dla innych. To nie jest pokaz. Robisz to dla siebie. Nie ma nic smutniejszego niż efekt „nakręconego akwizytora”, z którego wprost bije sztuczny entuzjazm wyuczony na kilku szkoleniach.

Na tej scenie Ty sam ustanawiasz rolę, ale również Ty sam jesteś swoim widzem. Tylko Ty.

Naucz się gdybać. Niech stanie się to czymś oczywistym, niemal odruchowym. I zawsze gdybaj pozytywnie – po drugiej stronie słówka „gdyby” umieszczaj siebie „docelowego”, swojego idola albo kogoś, kto w danej sytuacji najbardziej by Ci imponował. Gdybaj, kiedy tylko sobie o tym przypomnisz. Kiedy musisz zrobić coś, czego nie lubisz, gdybnij sobie pozytywnie: „Jak bym się do tego zabrał, kiedy już byłbym (niepalącym) człowiekiem sukcesu?”

Jak byś zareagował, co byś odpowiedział, co byś myślał w tej określonej sytuacji, w jakiej się znalazłeś, gdybyś był kimś, kogo podziwiasz?

Inna wersja „pozytywnego gdybnięcia” – wyobraź sobie przez chwilę, jak zachowywałbyś się, gdybyś miał wszystko. Głupie, nie? No ale nie szkodzi, po prostu to sobie wyobraź. Poświęć na to dosłownie pięć sekund. Uczestniczysz w jakiejś sytuacji – jak byś się zachował i co byś myślał, gdybyś był posiadaczem wielkiej fortuny, potężnej firmy, założycielem dziesięciu fundacji ratującej setki tysięcy istnień?

I jeszcze wersja specjalna, dedykowana dla tych, którzy gardzą dobrobytem i mamoną: wyobraź sobie, jak byś się zachowywał, gdybyś w danej sytuacji był turystą. Obcokrajowcem, kimś z innej planety. Dookoła Ciebie panuje ruch, krzątanina, Ty zaś obserwujesz wszystko z rosnącym rozbawieniem. Hej, jesteś przecież turystą – uczestniczysz we wszystkim, ale wiesz dobrze, że to tylko zabawa. Już za chwilę masz samolot (www.lotniczybilet.com ) więc zero stresu.

Korki? Jakie korki?

A teraz bonus: oprócz palenia, to może być doskonały sposób na rozładowanie napięcia w wielu innych sytuacjach. Wypróbuj to w korku. Nie zmieniaj nerwowo pasa ruchu. Odpręż się i wyobraź sobie, jak byś się czuł, zachowywał i co byś myślał, gdybyś był milionerem albo turystą? Popatrz – dookoła Ciebie przeciskają się samochody, kierowcy są poddenerwowani – niektórzy trąbią, inni klną, Ty zaś – pełen luz. Odprężony i spokojny. To ty tu rządzisz. Być może milioner, gdyby znalazł się w takiej sytuacji – korek uliczny – patrzyłby na wszystko z lekkim niedowierzaniem, może nawet z zadziwieniem, ale na pewno nie gryzłby wściekle palców, nie kląłby i nie załamywał rąk (myślę oczywiście o milionerze z klasą – w końcu kto chciałby być milionerem-burakiem?). Podobnie turysta – mimo, że stałby w korku, cały czas byłby przeświadczony, że korek ten JEGO NIE DOTYCZY. Dlaczego? Bo tacy właśnie są turyści

Dojeżdżasz do pracy autobusem? Nie szkodzi – może jako milioner postanowiłeś zobaczyć świat z bliska? Okazją do tego stała się drobna awaria w Twoim helikopterze, albo jakaś Zła Chmura chwilowo uziemiła Twój odrzutowiec. Więc jedziesz autobusem. Ale czad.

Traktuj to wszystko z przymrużeniem oka. Właśnie to jest tu najważniejsze: pewien dystans do siebie i swoich spraw. Spróbuj się tym wszystkim po prostu przez chwilę zabawić. Potraktuj to jako ćwiczenie, pewien żart. Z czasem, kiedy pozytywne gdybnięcie wejdzie Ci w krew, ze zdumieniem stwierdzisz, że w wielu wypadkach zacząłeś naprawdę reagować inaczej – z mniejszym napięciem, z większa swobodą, dystansem i spokojem ducha.

Kiedy więc stajesz przed trudną sytuacją, kiedy czujesz przytłoczenie sprawami, kiedy coś wymyka Ci się z rąk i nie zachowujesz się tak, jak byś chciał – nie martw się. Pozytywnie sobie gdybnij. I już.

Co by było, gdybym musiał odpisać na Twój e-mail, który zaraz do mnie wyślesz? Nie mam pojęcia Ale od razu zastrzegam, że odpowiadam tylko na miłe listy Czy stosujesz na co dzień którąś z odmian „pozytywnego gdybnięcia?

Wymyśl siebie

Tak naprawdę jestem człowiekiem sukcesu. Działam skutecznie. Moje interesy idą ostatnio nadzwyczaj dobrze, ja zaś mogę zajmować się tym, co lubię – prowadzę znakomitego bloga, który odmienia tysiące ludzi. Mam wielu fanów i ludzie uwielbiają mnie.

Prawie się rozpłakałem, kiedy to pisałem. No, może nie z rozpaczy, czy żalu, że rzeczywistość jest bardziej prozaiczna, ale raczej z rozrzewnienia: ale by było! Jeździłbym sobie swoim złotym mercedesem i łaskawie pomagał światu… Ech, co za życie.

Jeżeli do czegoś dążysz – na przykład chcesz rzucić palenie – poradzę Ci coś: wymyśl samego siebie – stwórz w umyśle obraz osoby, jaką chciałbyś być.

Zdefiniuj siebie: wyobraź sobie rezultat końcowy. Oto jesteś już po wielu miesiącach pracy nad sobą, rozwoju, realizacji własnych celów i zamierzeń – jaką osobą się stałeś? Popuść wodze wyobraźni: jak się zachowujesz? jak myślisz? czy jesteś osobą zdecydowaną, skoncentrowaną, czy swoim zachowaniem inspirujesz innych, zadziwiasz znajomych i rodzinę?

W technice tej stwarzasz w wyobraźni swoją nową osobowość. Robisz to z rozmysłem – nie od razu, nie jednego wieczora, ale pracujesz nad tą swoją wyobrażoną osobowością tak długo, jak to wyda Ci się konieczne. To może trwać wiele dni, tygodni, czy miesięcy – im dłużej tym lepiej. Dodajesz szczegóły, wyobrażasz sobie zachowanie tego „docelowego siebie” w konkretnych sytuacjach. Może w myślach odgrywasz pewne scenki ze sobą – tym „nowym” – w roli głównej? Chodzi o to, by Twoja wyobrażona osobowość stała się dla Ciebie czymś tak oczywistym, tak doskonale znanym, jakby była to rzeczywista osoba z krwi i kości. Taki Twój najbliższy kumpel.

Przy tworzeniu w umyśle wyraźnego obrazu pożądanej osobowości można „pożyczyć” sobie osobowość kogoś, kto nam imponuje. Wzorujesz się na znanym aktorze, sportowcu, może pisarzu albo biznesmenie. Kimś, kogo cechy wprawiają Cię w zadziwienie i niemal zachwyt. Nieistotne jest tu, jaka ta osoba jest naprawdę, ale to, jak my ją postrzegamy: chodzi o te cechy, które przypisujemy naszemu idolowi, a nie te, które rzeczywiście on posiada.

Nie radzę jednak skupiać się na tych cechach, których zwyczajnie nie posiadasz. Chodzi o to, żebyś mógł uwierzyć w to, co mógłbyś osiągnąć. Co z tego, że chciałbyś być koszykarzem jak Gortat, jeśli masz metr sześćdziesiąt i dwie lewe ręce? Najtrudniej uwierzyć w cechy namacalne: budowa ciała, wygląd, predyspozycje fizyczne. Co ciekawe, w dziedzinie predyspozycji psychicznych już takich wyraźnych ograniczeń zazwyczaj nie czujemy. Możesz zdawać sobie sprawę, że nie uda Ci się dołączyć do Orlando Magic, ale prawie na pewno uważasz, że potrafisz być jak Gortat: wytrwały, konsekwentny i… sympatyczny. Oczywiście, gdybyś tylko chciał.

Oczywiście jeśli Twoim zamierzeniem jest rzucić palenie – wymyślasz siebie niepalącego. Napawasz się własnym wyobrażonym zwycięstwem nad papierosami. Wyobrażasz sobie siebie w tych wszystkich sytuacjach, kiedy odmawiasz, kiedy nie zapalasz i czujesz z tego powodu ogromną satysfakcję.

Pamiętaj jednak, że to tylko etap. Pewna technika. Ćwiczenie, które wywołuje w Twoim umyśle pozytywny obraz Twojego niepalenia. Nie niepalenia w ogóle. Twojego. Osobistego. Tylko tak w Twoim mózgu mogą wyryć się nowe ścieżki, związane z satysfakcją z niepalenia. Tylko wtedy, kiedy będzie to wywoływało w Tobie osobiste, pozytywne emocje, strategia „wymyślania siebie” przyniesie Ci rzeczywiste korzyści.

Samo się jednak nie zrobi. Nie zapominaj o tym. Samo „wymyślanie siebie” nie spowoduje, że papierosy znikną. Możesz przygotować się mentalnie na niepalenie. Spowodować, że wizja siebie niepalącego stanie się atrakcyjna, plastyczna i niemal namacalna. Jeśli jednak na tym poprzestaniesz… nic się nie wydarzy. Nie wpadaj w świat nigdy nie kończących się marzeń, wiecznego snucia wizji. Pamiętaj: nie stwarzasz mentalnego siebie, by żyć złudzeniami, ale aby ułatwić sobie działanie. Działanie.

O tym jednak będziemy mówić w następnych strategiach.

Zgadzasz się z tym? Uważasz, że to bzdury? A może w Twoim przypadku podobna taktyka okazała się również skuteczna? Napisz: rem@nowysmakzycia.pl

Wojna o duszę, czyli mit niezależności

Był naprawdę mocnym facetem. Nosił skórzane spodnie, ciężki pas i szeroki kapelusz. Niedbale przytroczone do siodła lasso podkreślało jego osobowość. Z jego oczu biła przenikliwość, spokój i pewność. Co tu dużo gadać: to był twardy gość.

Być może taki właśnie chciałeś być i dlatego sięgnąłeś po papierosy. A ty być może chciałaś pokazać swoją niezależność – zupełnie jak tamta aktorka, dziennikarka, pisarka. Słaba płeć? Akurat. Pokazałaś im.

Kiedyś było z tym dużo trudniej, zatem ciesz się. Połowę roboty wykonały za Ciebie media, ludzie ze świecznika, gwiazdy ekranu, a może przede wszystkim różnego rodzaju kampanie społeczne i ruchy na rzecz uwolnienia świata od papierosów. Ten wieloletni wysiłek setek ludzi przyniósł wiele regulacji prawnych coraz bardziej ograniczających swobodę palenia – co oczywiście spotykało się ze zrozumiałą negatywną reakcją palaczy – ale tak naprawdę najważniejszym, milion razy ważniejszym od zakazów osiągnięciem było skruszenie posągu.

Nagle okazało się, że palenie papierosów to już nie to co dawniej. Moda na zdrowie, witalność, aktywne spędzanie wolnego czasu objęła również nikotynowy nałóg – niejako wykluczając go poza nawias. I to mimo prób tworzenia obrazu „aktywnego palacza”, spływającego pontonem po spienionej rzece. Palenie jest w odwrocie. I jeśli nawet miałoby to trwać jeszcze wiele lat – jest to trend trwały. Jak ktoś powiedział, jeśli tak dalej pójdzie, to w amerykańskich filmach palić będą już tylko łobuzy, bliskowschodni terroryści, mafiozi i Rosjanie.

Dziś jest już łatwiej komuś, kto rzuca palenie. Taka osoba nie spotyka się już z niedowierzaniem środowiska. Dookoła ma coraz więcej sojuszników – choćby ludzi z pierwszych stron gazet, którzy rzucili, którzy nie palą, a nadal są twardzielami. Powoli – bardzo powoli – przedostaje się do świadomości nieco inny obraz niepalącego: to już nie musi być mięczak, któremu mama nie pozwoliła, ale ktoś, kto nie pali świadomie – i tym właśnie okazuje własną niezależność czy siłę charakteru. Rzucanie palenia wreszcie przestało być czymś wstydliwym, niosącym podejrzenie, że rzucający ma jakieś kłopoty zdrowotne.

Z drugiej strony wciąż jeszcze daleko do powszechnego uznania palenia za obciach. I chociaż sami palacze – nieco zmęczeni medialną nagonką – wydają się w tej wojnie coraz bardziej zyskiwać rolę ofiar (ja z pewnością z każdym rokiem coraz bardziej tak się czułem), daleko jeszcze do odtrąbienia sukcesu. Wciąż jeszcze trwa walka o duszę.

Uwodzicielski kowboj to mit?

Koncerny tytoniowe wiedzą dobrze – zakaz palenia tu, czy tam, to pestka. Nic wielkiego. Prawdziwym zagrożeniem jest zburzenie obrazu palacza, jako osoby niezależnej, która nie przejmuje się tym, co mówią inni („nie pal”), ale sama wie, czego chce i robi swoje (oczywiście pali). Wprowadzanie kolejnych ograniczeń palenia nie wywołuje jakiejś szczególnej reakcji przemysłu tytoniowego – osoba paląca bowiem – kiedy już wyjdzie z lokalu dla niepalących – z pewnością nadrobi stracony czas.

Co jest pierwszą rzeczą, jaką robisz po wyjściu z kina, z autobusu, z sali wykładowej? Tak, tak, to te błogosławione chwile, kiedy po dłuższej przerwie wreszcie zapalisz! Uwielbiałem te chwile.

Kiedy Norwegia zdecydowała się wprowadzić całkowity zakaz reklamy papierosów – łącznie z zakazem wykładania paczek w widocznych miejscach – Philip Morris zareagował błyskawicznie, nie wykluczając drogi sądowej. A to jeszcze nie wszystko. Analitykom z koncernów tytoniowych sen z powiek spędzają pomysły, aby paczka papierosów była klinicznie biała, bez oznaczenia marki.

Sprowadzenie palenia do poziomu przykrego i uciążliwego uzależnienia fizjologicznego – a zatem czegoś wstydliwego – odarcie go z mitów „niezależności”, „osobowości”, „świadomego wyboru” – to jest właśnie śmiertelne niebezpieczeństwo dla przemysłu tytoniowego.

Wojna o duszę trwa. Przez moment wydawało się, że niepalący zyskali wielkiego sojusznika w rozhisteryzowanym na punkcie zdrowia Hollywood, jednak kino – mimo wielkich zmian na tym polu, niejako na przekór wypowiedzi, jaką wcześniej przytaczałem – wciąż jeszcze nie potrafi rozstać się z przeświadczeniem, że palenie jest sexy.

David Millar – odtwórca roli słynnego kowboja Marlboro – zmarł na rozedmę płuc, jego następcy: Wayne McLaren i David McLean na raka płuc. Humphrey Bogart miał raka krtani.

Wobec tych i wielu innych podobnych faktów wydawałoby się, że decyzja o rzuceniu palenia to już tylko formalność i kwestia czasu. Uważajmy jednak – bo to nie takie proste. Mimo upływu lat, mimo nadkruszenia posągu – on wciąż w nas tkwi. Wciąż mamy w sobie obraz seksownego kowboja, czy eleganckiego twardziela w płaszczu. Wciąż jeszcze zadymiona atmosfera kawiarenek wywołuje w nas poczucie, że rodzą się tam wielkie dzieła, tworzą nowe prądy w literaturze i sztuce, czy nowe idee społeczne. Ciągle jeszcze papierosy mają mocną pozycję w kulturze powszechnej, ciągle kojarzą się – palaczom – z osobowością niebanalną, silną, pociągającą. Ciągle jeszcze trwa mit niezależności.

Dzisiejszy tekst nieco wyłamuje się z naszego cyklu opisującego skuteczne strategie rzucania palenia. Już w najbliższych dniach okaże się jednak, że jest tu całkowicie na miejscu.

Ustaw sobie właściwy cel

Być może pragniesz rzucić palenie. Wiesz, jak ważne jest wyznaczanie celów. Co robisz? Bierzesz jakiś notatnik i zapisujesz swoje wielkie zamierzenie: za trzy tygodnie odstawiam papierosy. Dobrze? Świetnie. Ale nie rób tego. Nie wyznaczaj sobie takiego celu.

Podstawowy problem przy tak sformułowanym celu rodzi się wtedy… kiedy uda Ci się go zrealizować. To nie żart – poznałem to na własnej skórze.

To było wspaniałe czerwcowe popołudnie: ciepłe promienie słońca osiadły na drewnianym tarasie, lekki szmer drzew działał kojąco, wokół słychać było subtelny śpiew ptaków, ja zaś kilka chwil wcześniej zrozumiałem, że naprawdę udało mi się rzucić palenie. Siedziałem zasłuchany w świat i zafascynowany swoim odkryciem. Co tu dużo gadać: wygrałem tę bitwę!

Nie wiedziałem jeszcze wtedy, że to może sprowadzić na mnie jakieś kłopoty.

Być może znasz to uczucie: właśnie zakończyłeś wyczerpujący projekt, przed chwilą zdałaś ważny egzamin, od kilku godzin masz wymarzone wakacje. Wszystko wydaje się w jak najlepszym porządku i nagle… wpadasz w pustkę. Cele zostały osiągnięte, zabawki posprzątane – ale co dalej?

W rzucanie palenia włożyłem tyle energii, zaangażowania emocjonalnego i pasji, że kiedy uświadomiłem sobie, że to już koniec walki – poczułem się, jakby zeszło ze mnie powietrze. Nagle straciłem podstawy – to, co mnie napędzało przez ostatnie pół roku. Do tego stopnia skupiłem się na wojnie z nałogiem, że wszystkie inne cele i zamierzenia zostały zepchnięte w kąt. Została pustka. Poczucie jakiegoś bezsensu. Po co to wszystko? Dlaczego w ogóle rzucałem?

Cele to nie pionki na planszy „Chińczyka”. Nie da się ich ot tak odłożyć, a potem ustawić z powrotem, jak gdyby nic.

Albo inaczej, właśnie tak, jak w „Chińczyku”: kiedy pionek wypada z planszy, aby powrócił, musisz najpierw wyrzucić szóstkę. Jeśli Ci się poszczęści, uda się to już za pierwszym czy drugim razem. Teoretycznie możesz też rzucać przez najbliższe dwa tygodnie. Kłopot w tym, że nigdy nie wiesz, ile czasu i wysiłku musisz włożyć, aby wprowadzić pionek z powrotem do gry.

Najlepszą strategią byłoby zadbanie o to, aby w czasie gry nie stracić z oczu innych pionków. Realizując cel, jakim jest rzucenie palenia, nie można tracić z oczu innych pragnień i zamierzeń. Łatwo powiedzieć – a przecież rzucanie palenia to dość wymagające wyzwanie i bardzo często o jego skuteczności decyduje… absolutne poświęcenie wszystkiego innego. Przynajmniej dopóki trwa wojna. Musisz być skupiony, skoncentrowany przede wszystkim na tym jednym zadaniu. Pamiętaj, że kiedy masz zbyt wiele do zrobienia, prawdopodobnie nie zrobisz zbyt wiele…

Drugi negatywny aspekt wyznaczenia sobie za cel „rzucenie palenia” ujawnia się jeszcze szybciej – już na początku drogi. Jako doświadczony „rzucający” poznałem to uczucie milion razy – kiedy tylko powiedziałem sakramentalne „koniec z papierosami” obok umiarkowanego entuzjazmu wywoływało to pewien niepokój, stres i ostatecznie paraliż. Na samą myśl, że z mojego życia zniknęłyby papierosy, robiło mi się niedobrze.

Jeżeli chcesz postawić sobie cel, który już na początku Cię przeraża, wywołuje szereg negatywnych odczuć i przytłacza – gratuluję odwagi. Może jednak warto to jeszcze przemyśleć?

Oto cała tajemnica: Twoje cele powinny być dla Ciebie ekscytujące, inspirujące i naprawdę pożądane.

Czy naprawdę rzucenie palenia to Twoje największe marzenie życiowe? A może warto nieco przemeblować hierarchię? Zastanówmy się – czemu może służyć niepalenie? Poza zdrowiem, bo nie szukamy tu łatwych odpowiedzi.

Spróbuj pomyśleć o rzucaniu palenia w nieco szerszym kontekście – podejmujesz je, aby poprawić sobie komfort życia. Chcesz mieć w sobie więcej energii i zaangażowania. Chcesz być kimś silnym, zdecydowanym, wolnym. Cokolwiek zapragniesz, będzie dobre, pod warunkiem, że rzucenie palenia stanie się naturalną częścią Twego zamierzenia – czegoś większego.

Twój podstawowy cel powinien sięgać dalej.

Zastanów się, co Cię inspiruje? Do czego warto dążyć? Co takiego sprawiłoby, że świat stałby się ekscytującym miejscem codziennych wyzwań i dążeń? Pragnij więcej.

Szukasz inspiracji? Zapragnij zostać człowiekiem skutecznym. Postaw sobie taki cel. Od dziś dążysz do jego realizacji. Nie musisz od razu rzucać palenia. Zacznij od czegoś prostszego – bądź konsekwentny (niezbędny element skuteczności) w sprawach zwykłych, codziennych i dość łatwych. Rzucenie palenia niech stanie się jednym z kolejnych etapów – w pewnej chwili po prostu to zrobisz.

Albo zapragnij poprawić sobie komfort życia, jak wcześniej wspomniałem. Niech to stanie się celem i drogą na najbliższe miesiące… co tam – lata! Smakuj życie, rozwijaj wewnętrzną radość z każdej chwili, a rzucanie palenia wpisz po prostu w grafik – jako jeden z etapów do urzeczywistnienia ostatecznego obrazu: życia pełnią życia, bez zniewolenia, z poczuciem głębokiej satysfakcji.

Nie błądź po omacku. Musisz mieć jakiś cel. Potrzebujesz go, aby dawał Ci niezbędną energię do działania. Niech rzucenie palenia będzie jego częścią, jednym z etapów. Niech będzie ważne, niezbędne i konieczne – ale w ostatecznym rachunku to nie o ten cel niech Ci chodzi.

Bądź skuteczny. Bądź wolny. Bądź pełen energii. Zostań nawet Supermanem (jeśli jesteś w stanie w to uwierzyć). Ważne jest tylko to, aby Twoje cele nie paraliżowały Cię, ale dawały Ci kopa.

A poza tym takie szersze cele mają mnóstwo zalet: przede wszystkim – kiedy już skutecznie rzucisz palenie – nadal będziesz miał pełne ręce roboty. Nie grozi Ci pustka, stagnacja i zniechęcenie.

Co o tym sądzisz? Masz jakieś doświadczenia z wyznaczaniem celów? O czymś zapomniałem? Napisz: rem@nowysmakzycia.pl

Czy potrzebujesz jakiejś strategii?

Smak ostatniego papierosa był niezapomniany. Wieczór wydawał się magiczny. W powietrzu czuło się moc i zdecydowanie – to już koniec z papierosami. Postanowione! Od jutra wszystko będzie inaczej. Dla takich chwil warto żyć.

Aż do południa wszystko jakoś się układało. Najgorzej było po śniadaniu, ale przetrwałeś to – powstrzymałeś się od porannej kawy i na wszelki wypadek wróciłeś do łóżka. Telewizja odwróciła uwagę od braku papierosów i wydawało się, że ta sobota będzie Twoja.

Niestety, po południu byliście umówieni z palącymi znajomymi, wieczorem miałeś grilla, w niedzielę musiałeś skończyć zaległy projekt. Twoje dzieci były nieznośne, żona miała pretensje, a na dodatek wpadła teściowa. I to wszystko akurat teraz, kiedy rzucasz palenie!

Nie wiem dlaczego, ale jakoś zawsze, kiedy rzucałem palenie, zakładałem, że wszystko pójdzie świetnie. Nie przyjmowałem do wiadomości, że coś może pójść nie tak. Nie zastanawiałem się też nad konsekwencjami swojej decyzji – zarówno tymi krótkoterminowymi jak i długofalowymi. Nie miałem planu na najbliższy miesiąc czy choćby tydzień. Nie miałem Planu B, do zastosowania w chwilach kryzysowych. Prawdę mówiąc nie miałem żadnego planu.

Brak planu to też jakaś strategia. Całość sprowadza się tu do trzech prostych, romantycznych kroków: nabierz głęboko powietrza, zamknij oczy, skocz.

Co ciekawe, większość ludzi właśnie tak zazwyczaj postępuje w niemal każdej namacalnej dziedzinie życia. Planowanie rzucania palenia? Też coś.

Mogłeś jednak pewne rzeczy przewidzieć. Mogłeś wybrać jakiś inny dzień, przełożyć spotkanie albo zaplanować coś, co pomogłoby wytrwać w niepaleniu – zwłaszcza w tych pierwszych godzinach i dniach – zamiast narażać się na sytuacje, które znacznie osłabiają Twoją decyzję.

Przyznaję się: ja też nie planowałem. Nawet moja ostatnia – tym razem udana – próba rzucenia palenia w dużej mierze opierała się na zasadzie JTB – Jakoś To Będzie (swoją drogą fajna nazwa na markę papierosów: „co palisz? jot-te-besy”). Wprawdzie byłem już wtedy dość doświadczonym „rzucającym”, z wieloletnią praktyką i w ogóle, a jednak nawet wtedy podążałem trochę po omacku. Ty możesz oszczędzić sobie takiego błądzenia.

Przedstawię kilka naprawdę przydatnych, porządnych i przemyślanych strategii. Większość z nich nieświadomie, intuicyjnie zastosowałem. Dziś znam już ich wytłumaczenie – podłoże psychologiczne czy fizjologiczne – ale wtedy, w tamtych niezwykłych dniach rzucania palenia, liczyło się tylko to, że pewne rzeczy działały. Mniejsza o teorię, ważne, że pomaga.

Strategie, o których mowa, można podzielić na dwie grupy: strategie wyjścia oraz strategie przetrwania. Te pierwsze dotyczą okresu PRZED, drugie zaś PO „dniu zero”, czyli odstawieniu papierosów. Pierwsze pomogą wyjść, drugie – przetrwać. Proste.

Zaczynamy rzecz jasna od strategii wyjścia. W pierwszej kolejności chcę pomówić o celach. Generalna uwaga jest taka: zakładam, że wiesz, czego chcesz. Nie mam zamiaru nikogo tutaj motywować, namawiać, przekonywać – nic z tych rzeczy. Ograniczę się do przedstawienia pewnych idei i pomysłów, które możesz zastosować lub nie. Jak z papierosami: wybór należy do Ciebie.

Chciałbym jednak czegoś w zamian. Potrzebuję Twojego głosu. Odpowiedzi. Na końcu każdego z tekstów układających się w swoisty internetowy poradnik rzucania palenia będę podawał swój adres e-mail: czekam na Twoje opinie, uwagi, spostrzeżenia. Może masz jakieś inne „patenty”? Jakieś swoje własne sposoby? Czekam na Twój e-mail – również z pytaniami, jeżeli coś wymaga doprecyzowania. Jeśli wolisz komentarze pod tekstami – nie ma problemu. Wiedz jedno: razem możemy zrobić coś naprawdę pożytecznego. Im więcej opinii, tym szerszy obraz.

Już za dwa, trzy dni zaczynamy! Możesz nie wierzyć, że Ci się uda. Nie martw się, niczego nie stracisz. W najgorszym wypadku po prostu przekonasz się na własne oczy, jak łatwo przyjemnie rzucało mi się palenie.